Trauma złożona (C- PTSD)- czym jest?
Trauma złożona (ang. Complex PTSD, C-PTSD) to zaburzenie, które powstaje w wyniku długotrwałego, powtarzającego się narażenia na sytuacje traumatyczne. Nie chodzi tu o pojedyncze zdarzenie, ale o chroniczne doświadczenia przemocy, zaniedbania czy braku bezpieczeństwa- często w bliskich relacjach.
Najczęstsze źródła traumy złożonej
- przemoc fizyczna, psychiczna lub seksualna w dzieciństwie,
- zaniedbanie emocjonalne, deprywacja potrzeb,
- dorastanie w środowisku przemocowym lub chaotycznym,
- długotrwałe doświadczenia przemocy domowej, mobbingu czy więzienia,
- sytuacje naruszania granic psychicznych i cielesnych.
Radykalna akceptacja faktów związanych z traumą nie jest rezygnacją — to pierwszy krok do budowania życia wartego przeżywania.
— Martin Bohus i zespół, DBT-PTSD
Trauma złożona (C-PTSD)- objawy
Według ICD-11 C-PTSD obejmuje objawy klasycznego PTSD (nawracające wspomnienia, unikanie, nadmierna czujność), a dodatkowo:
Objawy według ICD-11
-
Trudności w regulacji emocji – silne emocje, napady złości, zamrożenie.
-
Negatywny obraz siebie – poczucie winy, wstydu, bezwartościowości.
-
Trudności w relacjach – brak zaufania, konflikty, izolacja.
Często pojawiają się także objawy psychosomatyczne, poczucie chronicznego napięcia czy zachowania autodestrukcyjne.
Dlaczego trauma złożona (C-PTSD) może być trudna w leczeniu?
Niekiedy klasyczne metody leczenia PTSD, oparte na konfrontacji ze wspomnieniami, bywają zbyt obciążające dla osób z c-PTSD, ponieważ system regulacji emocji osób dotkniętych c-PTSD został wielokrotnie naruszony. Dlatego niektórzy wymagają podejścia, które stopniowo uczy bezpieczeństwa, równowagi i integracji doświadczeń.
DBT-PTSD – nowoczesne podejście do leczenia C-PTSD
Dlatego też, w oparciu o badania nad traumą, powstało DBT-PTSD (opracowane przez zespół prof. Martina Bohusa), które łączy terapię dialektyczno-behawioralną (DBT) z metodami leczenia traumy. Plan terapii został opracowany z myślą o osobach z traumą złożoną i trudnościami w regulacji emocji.
Kluczowe założenia DBT-PTSD
-
Bezpieczeństwo i stabilizacja – nauka podstawowych umiejętności DBT: regulacji emocji, tolerancji stresu, uważności, budowania relacji.
-
Dialektyka akceptacji i zmiany – akceptowanie doświadczeń przy jednoczesnej pracy nad ich zmianą.
-
Praca ze wspomnieniami – stopniowe wprowadzanie ekspozycji wyobrażeniowej i narracji traumatycznej w bezpiecznym kontekście.
-
Redukcja unikania – przełamywanie unikania poznawczego i emocjonalnego.
-
Integracja wspomnień – włączenie traumy do autobiograficznej narracji, by nie dominowała życia pacjenta.
Etapy terapii DBT-PTSD
-
Stabilizacja – nauka regulacji emocji i budowanie bezpieczeństwa.
-
Konfrontacja – praca ze wspomnieniami, restrukturyzacja przekonań („To moja wina”, „Jestem zniszczony”).
-
Integracja – odbudowa tożsamości, relacji i poczucia wartości.
Skuteczność DBT-PTSD – co mówią badania?
Badania (Bohus i in., 2013; 2020) pokazują, że DBT-PTSD znacząco redukuje objawy C-PTSD, poprawia regulację emocji i zmniejsza ryzyko samouszkodzeń. To jedna z najskuteczniejszych metod dla osób, u których wcześniejsze terapie były zbyt trudne lub nieskuteczne.
Co warto zapamiętać?
Trauma złożona wpływa głęboko na sposób przeżywania siebie i świata. Nie jest jednak wyrokiem. Dzięki podejściom takim jak DBT-PTSD możliwe jest stopniowe odzyskanie równowagi, poprawa relacji i odbudowanie poczucia własnej wartości.
Leczenie wymaga czasu i cierpliwości, ale w tym procesie nie trzeba być samemu- terapia to bezpieczna przestrzeń, w której krok po kroku można uczyć się zdrowienia.
Poszukujesz psychoterapeuty?
Zadzwoń do nas już dziś!
792348562