Unieważnienie emocji to jak powiedzenie komuś, że nie ma prawa czuć deszczu, gdy stoi w ulewie.
Unieważnienie
Z perspektywy terapeuty dialektyczno- behawioralnego, praca z osobami doświadczającymi zaburzenia osobowości borderline oraz z parami w konfliktowych relacjach, często prowadzi do jednego kluczowego tematu — unieważnienia. To zjawisko, choć może wydawać się subtelne, ma ogromny wpływ na jakość relacji i na to, jak jednostki postrzegają siebie oraz swoje potrzeby.
Czym jest unieważnienie?
Unieważnianie można zdefiniować jako zanegowanie, umniejszenie lub ignorowanie uczuć, myśli czy doświadczeń drugiej osoby. Może ono przybierać formy bardzo jawne, jak np. wyśmiewanie, lub subtelne, jak zmiana tematu rozmowy, kiedy druga osoba dzieli się czymś dla niej ważnym.
Dla przykładu:
- Osoba A: „Czuję się bardzo zestresowana ostatnimi czasy.”
- Osoba B: „Każdy teraz żyje w stresie, przesadzasz.”
W powyższym przykładzie reakcja osoby B unieważnia uczucie stresu osoby A, sugerując, że jej odczucia są nieważne lub nieistotne.
Dlaczego unieważnienie jest tak szkodliwe?
Unieważnianie w relacjach to jedno z najbardziej destrukcyjnych zjawisk, które może prowadzić do poważnych konsekwencji emocjonalnych i relacyjnych. W tym artykule dokładnie przyjrzymy się temu, dlaczego unieważnianie emocji jest tak niebezpieczne oraz jak można temu zapobiegać. Unieważnianie może pozostawić trwałe ślady na psychice i jakości relacji, ponieważ podważa jedno z podstawowych ludzkich pragnień — potrzebę bycia zrozumianym i akceptowanym. Kiedy mówimy o unieważnianiu emocji, warto pamiętać, że dla wyszukiwarek (a przede wszystkim dla ludzi!) temat ten dotyczy zarówno relacji romantycznych, jak i zawodowych czy rodzinnych. Kiedy nasze uczucia są ignorowane lub umniejszane, zaczynamy kwestionować ich zasadność, co prowadzi do:
Osłabienia poczucia własnej wartości:
Cięgłe unieważnianie może sprawić, że osoba przestaje wierzyć, że jej emocje są ważne, co może skutkować poczuciem niedowartościowania.
Izolacji emocjonalnej:
Osoba, która doświadcza unieważniania, może wycofać się z relacji i przestać dzielić się swoimi emocjami, obawiając się dalszego odrzucenia. Unieważnianie w relacjach może prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji,
Zaburzenia zaufania:
Jeśli nasze odczucia nie są respektowane, trudniej budować relacje oparte na wzajemnym szacunku i zrozumieniu.
Poczucia osamotnienia:
Kiedy nasze emocje nie są akceptowane, możemy poczuć się niezrozumiani i odizolowani.
Pogłębienie trudnych emocji:
Zamiast pomagać w radzeniu sobie z trudnymi uczuciami, unieważnianie może je potęgować, prowadząc do frustracji, złości czy smutku.
Nasilenia konfliktów:
Osoby, których uczucia są notorycznie ignorowane, mogą zacząć reagować frustracją, złością lub wycofaniem.
Problemów z regulacją emocji:
W przypadku wielu osób, unieważnianie może wzmacniać niestabilność emocjonalną i prowadzić do zachowań impulsywnych.
Unieważnienie w kontekście borderline
Osoby z zaburzeniem osobowości borderline często mają historię unieważniania w relacjach rodzinnych lub partnerskich. Już w dzieciństwie mogły słyszeć komunikaty takie jak: „Nie bądź taka wrażliwa” czy „Nie masz powodu, żeby płakać”. Takie doświadczenia mogą utrwalić przekonanie, że ich emocje są złe lub niewłaściwe, co z kolei prowadzi do trudności z ich regulacją.
Podczas terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) kluczowym elementem pracy jest budowanie świadomości emocji oraz uczenie umiejętności akceptacji i uprawomocnienia swoich odczuć. Właśnie dlatego temat unieważniania jest tak ważny — zarówno w kontekście relacji interpersonalnych, jak i pracy nad sobą.
Unieważnienie w związkach
Przykład na podstawie Tomka i Moniki: Tomek i Monika to para, która często kłóci się o swoje potrzeby emocjonalne. Pewnego dnia Monika powiedziała: „Czuję się zraniona, gdy nie odpowiadasz na moje wiadomości przez cały dzień”. Tomek odpowiedział: „Przesadzasz, przecież byłem zajęty. Powinnaś być bardziej wyrozumiała”. W tym momencie Tomek unieważnił uczucia Moniki, sugerując, że jej odczucia są nieuzasadnione.
W pracy z parami unieważnianie pojawia się jako jeden z głównych czynników wywołujących konflikty. Wiele par wpada w pułapkę komunikacji, gdzie zamiast aktywnie słuchać i potwierdzać uczucia partnera, koncentrują się na własnym punkcie widzenia lub próbują natychmiast rozwiązać problem.
Przykład:
- Partner A: „Czuję się zaniedbywana, gdy spędzasz tyle czasu w pracy.”
- Partner B: „Robię to dla nas, więc nie masz prawa się tak czuć.”
W tym przypadku uczucie partnera A zostało unieważnione, co może prowadzić do dalszego oddalenia emocjonalnego.
Jak przeciwdziałać unieważnieniu?
Jeśli chcesz poprawić swoje relacje i uniknąć unieważniania emocji, zapoznaj się z poniższymi krokami. Każdy z nich może znacząco poprawić Twoją komunikację oraz zaufanie w związku czy w innych relacjach.
- Uprawomocnienie emocji: Uprawomocnienie nie oznacza zgadzania się na kogoś punkt widzenia, ale potwierdzenie, że uczucia tej osoby są autentyczne. Przykładowo: „Rozumiem, że czujesz się zaniedbywany. Twoje uczucia są ważne.”
- Aktywne słuchanie: Skupienie uwagi na tym, co mówi druga osoba, bez przerywania czy oceniania. Kluczowe jest słuchanie, aby zrozumieć, a nie po to, by natychmiast odpowiedzieć. Takie podejście pomaga w budowaniu wzajemnego zrozumienia i unika pułapki obronnych reakcji.
- Unikanie natychmiastowego rozwiązywania problemu: Zamiast przechodzić do działania, warto poświęcić chwilę na zrozumienie emocji drugiej osoby.
- Praca nad świadomością własnych emocji: Zrozumienie i akceptacja własnych emocji pomaga unikać automatycznego unieważniania innych.
-
Regularne praktykowanie użytecznych komunikatów: Zdania takie jak „Rozumiem, że to jest dla Ciebie trudne” albo „Nie dziwię się”, ”Ja też” mogą znacząco poprawić jakość rozmów.
Podsumowanie
Unieważnianie w relacjach to temat, który wymaga uwagi i pracy, zwłaszcza w kontekście terapii dialektyczno- behawioralnej (DBT). Uprawomocnienie emocji, aktywne słuchanie i świadomość własnych wzorców komunikacyjnych to kluczowe narzędzia, które mogą poprawić jakość relacji i pomóc osobom zmagającym się z konsekwencjami unieważniania. Pamiętajmy, że każdy z nas ma prawo czuć i być wysłuchanym. Dołącz do naszych warsztatów dla Par. Więcej o warsztatach możesz dowiedzieć się tutaj.

Poszukujesz psychoterapeuty?
Zadzwoń do nas już dziś!
792348562
Strasznie fajny wpis